της μεταφοράς ηλεκτρονίων στο μιτοχόνδριο, στο επίπεδο του κυτοχρωμικού
συμπλέγματος bc
1
και ελάττωσης του δυναμικού της μεμβράνης του μιτοχονδρίου.
Ένας μηχανισμός δράσης της προγουανίλης μέσω του μεταβολίτη της, την
κυκλογουανίλη, είναι η αναστολή της διυδροφυλικής αναγωγάσης, πράγμα που
αναστέλλει τη σύνθεση του deoxythymidylate. Η προγουανίλη έχει επίσης
ενθελονοσιακή δράση ανεξάρτητη από τον μεταβολισμό της σε κυκλογουανίλη και
η προγουανίλη, όχι όμως η κυκλογουανίλη μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα της
ατοβακόνης να ελαττώσει το φορτίο της μεμβράνης του μιτοχονδρίου σε παράσιτα
της ελονοσίας. Ο μηχανισμός αυτός ενδέχεται να ερμηνεύει την συνεργική δράση
που διαπιστώνεται με την ταυτόχρονη χορήγηση των δύο φαρμάκων σε συνδυασμό.
Μικροβιολογία
Η ατοβακόνη είναι ιδιαίτερα δραστική κατά των πλασμωδίων (η IC
50
για το
P.
falciparum in vitro
είναι της τάξεως των 0.23-1.43 ng/ml).
H ατοβακόνη δεν έχει διασταυρούμενη αντοχή με κανένα από τα φάρμακα κατά της
ελονοσίας που χρησιμοποιούνται σήμερα. Μεταξύ περισσοτέρων από 30 στελεχών P.
falciparum,
in vitro
αντοχή παρουσιάσθηκε ως προς την χλωροκίνη (41% των
στελεχών), την κινίνη (32% των στελεχών), τη μεφλοκίνη (29% των στελεχών) και
τη χαλοφαντρίνη (48% των στελεχών), αλλά όχι με την ατοβακόνη (0% των
στελεχών).
Η ανθελονοσιακή δράση της προγουανίλης ασκείται κυρίως μέσω του μεταβολίτη
της, την κυκλογουανίλη, με
in vitro
IC
50
για το
P. falciparum
4-20 ng/ml. Η μητρική
ουσία και ένας άλλος μεταβολίτης, η 4-χλωροφαινυλδιγουανίνη, έχουν επίσης
κάποια ανθελονοσιακή δράση, στο επίπεδο των 600-3000 ng/ml
in vitro
.
Σύμφωνα με μελέτες
in vitro
, ο συνδυασμός ατοβακόνης και προγουανίλης
παρουσιάζει συνέργεια κατά του
P. falciparum
. Η ενισχυμένη δράση του συνδυασμού
είναι εμφανής και σε κλινικές μελέτες, τόσο σε άνοσους όσο και σε μη άνοσους
ασθενείς.
5.2 Φαρμακοκινητικές ιδιότητες
Στις συνιστώμενες δόσεις, δεν έχει διαπιστωθεί φαρμακοκινητική αλληλεπίδραση
μεταξύ ατοβακόνης και προγουανίλης. Σε κλινικές μελέτες όπου παιδιά έλαβαν
Malarone σε δοσολογία ανάλογα με το βάρος του σώματος, τα ελάχιστα επίπεδα της
ατοβακόνης, της προγουανίλης και της κυκλογουανίλης ήταν γενικά εντός των
ορίων που παρατηρήθηκαν στους ενήλικες.
Απορρόφηση
Η ατοβακόνη είναι ιδιαίτερα λιπόφιλη ουσία με χαμηλή υδατοδιαλυτότητα.. Σε
ασθενείς που έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV, η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μίας
εφάπαξ δόσης 750mg δισκίων ατοβακόνης λαμβανόμενη μαζί με φαγητό είναι 23%
με διακύμανση στο ίδιο άτομο περίπου 45%.
Η λήψη με λιπαρές τροφές αυξάνει τον ρυθμό και το ποσοστό της απορρόφησης, με
αποτέλεσμα διπλασιασμό έως τριπλασιασμό της AUC και πενταπλασιασμό της
9